Pangano la zopereka: ndani amalipira ngongole ya nyumba pambuyo pa chisudzulo?

Pangano lopereka ndalama (draagplichtovereenkomst) limalamulira ubale pakati pa inu ndi mnzanu wakale: amene pamapeto pake amalipira ngongole ya nyumba, chiwongola dzanja, kubweza ngongole ndi zina. Silimakumasulani ku maudindo anu ku banki. Banki yokha ndi yomwe ingakumasuleni ku udindo wogwirizana ndi ena.

N’chifukwa chiyani mumakhala ndi udindo wolipira ngongole ya nyumba?

Kaya muli ndi mlandu wogwirizana komanso wosiyana (hoofdelijk aansprakelijk) zimachokera ku mgwirizano wa ngongole ndi zikalata za ngongole ya nyumba. Ngati muli ndi mlandu wogwirizana komanso wosiyana, banki ikhoza kupempha ndalama zonse kuchokera kwa aliyense wa inu (Nkhani 6:7 Dutch Civil Code).

Kusudzulana sikusintha izi. Pambuyo poti mgwirizano wa katundu wathetsedwa, mwamuna kapena mkazi aliyense wakale amakhala ndi udindo wonse pa ngongole za anthu ammudzi zomwe anali kale ndi udindo nazo (Nkhani 1:102 Dutch Civil Code). Ngakhale mutasamuka ndipo mnzanu wakale akukhalabe m'nyumba, banki ikhoza kukuimbani mlandu.

Kodi kusiyana pakati pa udindo ndi chopereka ndi kotani?

Udindo ndi wokhudza amene banki ingathe kupempha ndalama kuchokera kwa iye. Ndalama zomwe mungapereke (draagplicht) ndi wokhudza amene ayenera kunyamula ngongole pakati pa inu nonse.

Chilichonse chili ndi gawo la ngongole lomwe limamukhudza muubwenzi wamkati (Nkhani 6:10 Dutch Civil Code). Ngati mumalipira ndalama zoposa gawo lanu, mutha kupempha ndalamazo kwa mnzanu wakale. Ndalamazo zimadalira momwe zinthu zilili komanso momwe zinthu zilili. Zinthu zofunika zikuphatikizapo mgwirizano wa ukwati kapena mgwirizano wokhala pamodzi, malipiro oyambirira, amene amakhala m'nyumbamo komanso kumveka bwino komanso chilungamo. Pa ngongole za anthu ammudzi za okwatirana akale, Nkhani 1:100 Dutch Civil Code imagwiranso ntchito, ndipo magawo ofanana ndi omwe amayambira.

Ndani amalipira ngongole ya nyumba ngati mmodzi wa inu akukhala m'nyumbamo?

Zimenezo sizinakonzedwe. Ngati mnzanu wakale akukhala m'nyumbamo, sizikutanthauza kuti ayenera kulipira ndalama zonse za ngongole ya nyumba.

Khothi limayang'ana ntchito, phindu la kugwiritsa ntchito, ndalama zilizonse zolipirira nyumba, makonzedwe a malipiro ndi zina zonse pamodzi. Mu ECLI:NL:GHSHE:2022:2018 Khothi Loona za Apilo la 's-Hertogenbosch linalamula kuti mayiyo akhale ndi chiwongola dzanja chonse cha ngongole ya nyumba chifukwa anali ndi nyumbayo ndipo sanalipire ndalama zolipirira nyumbayo. Mu ECLI:NL:RBDHA:2025:21478 , mosiyana, Khothi Lalikulu la The Hague linalamula mayiyo, yemwe anakhala m'nyumbamo ndipo anali ndi ngongole yolipirira nyumbayo, kuti alipire theka la chiwongola dzanja ndi zolipira zomwe mwamunayo adalipira. Mu ECLI:NL:RBNHO:2026:6975 ndi ECLI:NL:RBAMS:2026:3875 omwe kale anali okwatirana nawo anali ndi theka, koma ndalama zolipirira nyumbayo zinaperekedwa motsutsana ndi ndalama za mwiniwake.

Kodi mumalemba chiyani mu mgwirizano wa zopereka?

Lembani ngongole iti ndi ndalama zomwe mgwirizanowu umaphimba, komanso tsiku lomwe gulu lililonse limalipira kuyambira. Gwirizananinso momwe chiwongola dzanja, zobwezera, inshuwaransi ndi ndalama za mwini nyumba zimagawidwira, komanso nthawi yomwe malipiro amaperekedwa kuti munthu abwezedwe.

Phatikizaninso tsiku lomaliza lomwe kumasulidwa ku mlandu wogwirizana ndi angapo kuyenera kukonzedwa, ndi zomwe zimachitika ngati zimenezo zalephera. Makonzedwe okhudza zopereka angaphatikizidwe mu mgwirizano wa chisudzulo (echtscheidingsconvenant), chikalata chogawa kapena pangano losiyana la zopereka.

Kodi pangano lopereka ndalama limakutetezani ku banki?

Ayi. Banki si mbali ya mgwirizanowu ndipo siili ndi udindo pa mgwirizanowu.

Komabe, mgwirizanowu ukhoza kudziwa yemwe akuyenera kulipira ndalamazo komanso yemwe ayenera kulipira mnzake. Ngati mnzanu wakale sakulipira, banki ikhoza kukufunsirani, ndipo malipiro obwezeredwa angakhudze mbiri yanu ya ngongole, kuphatikizapo kulembetsa kwanu ku Dutch credit registration bureau (BKR). Kenako mumakhala ndi mlandu wotsutsana ndi mnzanu wakale, koma mlanduwo umakhala wofunika pokhapokha ngati mnzanu wakale angakwanitse kulipira.

Kodi mumamasulidwa bwanji ku milandu yogwirizana ndi yambiri?

Mapangano osiyana ndi banki okha ndi omwe angakumasuleni ku milandu yogwirizana komanso yambiri. Kuthetsa ukwati sikungachititse bankiyo kutero.

Pa mlandu womwe unachitikira ku Khoti Lalikulu la Limburg, kugawa nyumbayo motsatira mgwirizano wa chisudzulo kunadalira bankiyo kuti ilole kumasulidwa ( ECLI:NL:RBLIM:2024:536 ). Khotilo linapereka nyumbayo kwa mkaziyo malinga ndi momwe bankiyo imatulutsira mwamunayo mkati mwa miyezi itatu, ndipo linalamula kuti agulitse kwa munthu wina ngati bankiyo ikakana. Makhoti Achigawo a The Hague ndi Zeeland-West-Brabant adagwiritsa ntchito njira yofanana mu ECLI:NL:RBDHA:2025:23505 ndi ECLI:NL:RBZWB:2026:5178 . Adapanga kuti kutenga nyumbayo kukhale kogwirizana ndi ndalama zomwe mnzanuyo adzatenga, kusamutsa ngongole ya nyumba ndi kumasula mnzanu winayo. Adakhazikitsanso nthawi yomaliza, ndi kugulitsa ngati kutenga sikunapambane pa nthawi yake. Izi zinali makonzedwe pamilandu ya munthu payekhapayekha, osati zotsatira za mgwirizano wopereka. Pemphani kuti mutulutse mwamsanga momwe mungathere. Kuti mudziwe njira zina zogulira nyumbayo, monga kugulitsa kapena kugula mnzanu wakale, onani nkhani yathu yokhudza wakale ndi ngongole ya nyumba.

Kodi muyenera kutsimikizira chiyani ngati mnzanu amene akuchoka?

Chiwopsezo chanu chachikulu ndichakuti mudzakhala ndi mlandu wogwirizana komanso wosiyana malinga ndi Article 6:7 BW pa nyumba yomwe simukukhalamo.

• Gwirizanani tsiku lokhazikika lomwe mnzanu wakale ayenera kukonza tsiku lanu lomasulidwa ndi banki, mwachitsanzo miyezi itatu.
• Gwirizanani kuti nyumbayo igulitsidwe kwa munthu wina ngati sikuperekedwa pofika tsiku limenelo.
• Gwirizanani za amene amalipira chiwongola dzanja, zobwezera ndi inshuwaransi mpaka nthawi imeneyo, komanso ngati pali ndalama zolipirira ntchito.
• Funsani ngati chitetezo chowonjezera, monga ufulu wa ngongole ya nyumba yachiwiri, n'chotheka; udindo wake ndi kutsimikizika kwake ziyenera kuyesedwa padera.

Kodi muyenera kutsimikizira chiyani ngati mnzanu amene akusungani?

Kutenga nyumba kumatanthauza kutenga ngongole ya nyumba, ndipo banki imasankha ngati mungathe kuigwiritsa ntchito pa ndalama zanu zokha.

• Funsani banki kapena mlangizi wa ngongole ya nyumba polemba ngati mungathe kutenga ngongoleyo pogwiritsa ntchito ndalama zanu.
• Onetsetsani kuti nthawi yomaliza yoti banki itenge ndalama ndi yeniyeni, poganizira nthawi yomwe bankiyo ikukonzekera.
• Gwirizanani ngati muli ndi ngongole yolipira ntchito ndi momwe imakulipirirani ndi gawo la ndalama zomwe mnzanu wakale amalipira.

Kodi tingakuchitireni chiyani ndi pangano lopereka ndalama?

Maloya athu osudzulana amalemba makonzedwe awa mu mgwirizano wanu wa chisudzulo (echtscheidingsconvenant) kapena chikalata chogawa. Kuti mudziwe mafunso ena okhudza chisudzulo, ana ndi katundu ku Netherlands, onani tsamba lathu la malamulo a mabanja.

• Timawunikanso mgwirizano wanu wa ngongole ndi zikalata za ngongole ya nyumba kuti titsimikizire udindo wanu ku banki.
• Timalemba pangano la zopereka kapena zigawo za zopereka mu mgwirizano wanu wa chisudzulo.
• Timawerengera ndalama zomwe mungabwezeredwe chifukwa cha ngongole ya nyumba zomwe mudalipira pamwamba pa gawo lanu.
• Tikupempha khoti kuti lilamule kuti munthu agulitse katundu wake ngati mnzanu wakale sanakonze zoti munthuyo atulutsidwe pa nthawi yake.

Chidule

• Kaya muli ndi udindo wogwirizana komanso wokhawokha, chisudzulo sichisintha zimenezo.
• Pangano lopereka ndalama limalamulira okhawo amene akuyenera kulipira ndalama pakati pa inu nonse awiri.
• Ngati mnzawo wakale akukhala m'nyumbamo, sizitanthauza kuti iyeyo ndiye amene akuyenera kulipira ndalama zonse; khoti limaona zonse zomwe zikuchitika.
• Banki yokha ndi yomwe ingakumasuleni ku milandu yogwirizana ndi ina.
• Tsiku lomaliza loti munthu atuluke komanso mgwirizano wogulitsa zimateteza mnzanu amene wachoka.

MAFUNSO OFUNSIDWA KAWIRIKAWIRI