Ku Netherlands, wantchito amene mgwirizano wake umatha chifukwa cha zomwe abwana ake akufuna, ali ndi ufulu wolandira malipiro osinthidwa mwalamulo (transitievergoeding) a gawo limodzi mwa magawo atatu a malipiro pamwezi pachaka chilichonse cha ntchito, kuyambira tsiku loyamba la ntchito (Nkhani 7:673 ya Dutch Civil Code, BW). Zosiyana zazikulu: musiya ntchito popanda kulakwa kwakukulu kumbali ya abwana, muchotsedwa ntchito chifukwa cha khalidwe lanu loipa kwambiri, kapena abwana amalengezedwa kuti ali ndi ngongole.
Mu 2026 malipirowo amakhala pa EUR 102,000, kapena malipiro onse apachaka ngati amenewo ndi okwera. Ngati olemba ntchito achitapo kanthu molakwika, khothi likhoza kupereka chipukuta misozi cholungama (billijke vergoeding) pamwamba, popanda malire.
M'ndandanda wazopezekamo
Kodi ndi liti pamene muli ndi ufulu wolandira ndalama zosinthira?
Muli ndi ufulu ngati abwana anu athetsa mgwirizano kapena sakukonzanso mgwirizano wa nthawi yokhazikika. Izi zikugwiranso ntchito pa mgwirizano wokhazikika ndi wa nthawi yokhazikika, komanso kuchotsedwa ntchito panthawi yoyeserera.
Njira zomwe zimachitika nthawi zambiri ndi kuchotsedwa ntchito ndi chilolezo chochokera ku Employee Insurance Agency (UWV), pazifukwa zamalonda kapena patatha milungu 104 ya matenda, komanso kuthetsedwa ndi khothi lachigawo (kantonrechter), mwachitsanzo chifukwa cha kusagwira bwino ntchito kapena ubale wogwirira ntchito womwe wawonongeka. Ngati pangano lanu la nthawi yokhazikika litha ndipo abwana sakupereka lina, malipirowo ayeneranso kulipidwa. Pamene maola ogwirira ntchito achepetsedwa ndi osachepera 20%, malipiro olingana angafunike kulipidwa. Onani tsamba lathu la ufulu wochotsa ntchito ku Netherlands.
Ngati mwasiya ntchito chifukwa cha khalidwe loipa la abwana anu, monga kuzunza kwambiri kapena kusalipira malipiro, khothi likhoza kuperekabe malipirowo ndi chipukuta misozi choyenera. Ngati abwana akuchotsani ntchito mutatha milungu 104 mukudwala, pakadali pano likhoza kufunsira ku UWV kuti mulipire malipirowo.
Kodi ndi liti pamene simuli ndi ufulu?
Malipirowo sali oyenera ngati kuchotsedwa ntchito sikunali kwa olemba ntchito, kapena ngati chimodzi mwa zinthu zomwe malamulo amalola. Zofunika kwambiri zalembedwa pansipa.
- Mumasiya ntchito, pokhapokha ngati bwana wanu wachitapo kanthu molakwika.
- Muchotsedwa ntchito chifukwa cha khalidwe lanu loipa kwambiri, monga kuba kapena chinyengo. Kuchotsedwa ntchito mwachidule sikutanthauza kuti mayesowa akwaniritsidwa; khoti limayesa padera.
- Mumachotsedwa ntchito mukafika msinkhu wa penshoni ya boma (AOW) kapena mutakwanitsa zaka zanu.
- Munali ndi zaka zosakwana 18 ndipo pafupifupi munkagwira ntchito maola osapitirira 12 pa sabata.
- Bwana walengezedwa kuti walephera kulipira, wapatsidwa mwayi woyimitsa malipiro ake kapena ali mu ndondomeko yokonzanso ngongole.
Pangano lothetsa mgwirizano (vaststellingsovereeenkomst) limathetsa mgwirizanowu mwa mgwirizano wa onse awiri, kotero malipiro operekedwa ndi lamulo sakuyenera kulipidwa ndi lamulo. Mwachidule, ndiye poyambira kukambirana, ndipo ndalama zomwe zavomerezedwa nthawi zambiri zimakhala zokwera.
Kodi malipiro osinthira amawerengedwa bwanji?
Mumalandira gawo limodzi mwa magawo atatu a malipiro anu pamwezi pa chaka chilichonse chautumiki, zomwe zimawerengedwa potengera nthawi iliyonse yotsala. Chifukwa chake, miyezi isanu ndi umodzi yautumiki imapereka gawo limodzi mwa magawo asanu ndi limodzi a malipiro anu pamwezi.
Malipiro a pamwezi amaphatikizapo malipiro oyambira, ndalama zolipirira tchuthi (nthawi zambiri 8%), malipiro okhazikika kumapeto kwa chaka monga mwezi wa 13, ndi ndalama zokhazikika monga malipiro a shift. Malipiro osinthasintha, monga nthawi yowonjezera ndi mabhonasi, amawerengedwa pa avareji ya zaka zitatu zapitazi. Zopereka za penshoni za olemba ntchito ndi ndalama zolipirira siziwerengedwa.
| Service | Malipiro a pamwezi kuphatikizapo zigawo zina | Kuwerengetsa | Malipiro osinthira |
|---|---|---|---|
| zaka 3 | EUR 3,000 | 3 × 1/3 × 3,000 | EUR 3,000 |
| zaka 9.5 | EUR 4,500 | 9.5 × 1/3 × 4,500 | EUR 14,250 |
| zaka 15 | EUR 6,000 | 15 × 1/3 × 6,000 | EUR 30,000 |
Mapangano otsatizana ndi olemba ntchito omwewo, kapena ndi olemba ntchito olowa m'malo, amawerengedwa pamodzi pomwe mipata pakati pawo siipitirira miyezi isanu ndi umodzi. Nkhani yathu yokhudza chipukuta misozi cha kusintha kwa ntchito ikufotokoza bwino za kuwerengeraku.
Ndi ndalama ziti zomwe olemba ntchito angachotse?
Olemba ntchito angachotse ndalama zosinthira ntchito, monga kuchotsedwa ntchito kapena kuphunzitsidwanso ntchito kwina, komanso ndalama zopezera ntchito, monga maphunziro omwe adakweza udindo wanu pamsika waukulu wantchito. Muyenera kuti mwavomereza kuchotsera ndalamazo mwa kulemba komanso pasadakhale; maphunziro ofunikira pantchito yanu sangachotsedwe.
Ndi nthawi ziti zomaliza zomwe zikugwira ntchito?
Pempho la malipiro osinthira liyenera kuperekedwa ku kantonrechter mkati mwa miyezi itatu kuchokera tsiku lomwe mgwirizano wantchito unatha (Nkhani 7:686a(4) BW). Pambuyo pake, ufulu umatayika.
Ngati olemba ntchito akulipira mochedwa, mutha kupempha chiwongola dzanja chovomerezeka ndi lamulo. Ngati mwasaina pangano lothetsa mavuto, mutha kuletsa chilolezo chanu polemba mkati mwa masiku khumi ndi anayi popanda kupereka zifukwa; ngati panganolo silitchula ufulu umenewo, nthawiyo ndi milungu itatu (Article 7:670b BW).
Kodi mgwirizano wothetsera mavuto uyenera kukhala ndi chiyani?
Pangano labwino lothetsa mavuto limateteza phindu lanu la ulova (WW) ndipo limafotokoza ndalama zochotsera msonkho ndi tsiku lolipira. Malipiro osinthira ndalama mwalamulo ndi gawo, osati denga, la zokambirana.
Kuti bungwe la UWV lipindule ndi WWV, mgwirizanowu uyenera kulemba kuti ntchitoyo idachokera kwa olemba ntchito, kuti palibe chifukwa chofunikira komanso kuti tsiku lomaliza liyenera kulemekeza nthawi yodziwitsira. Uyeneranso kuthana ndi masiku a tchuthi omwe sanamalizidwe, gawo losapikisana, maumboni ndi ndalama zomwe zaperekedwa kukhothi.
Kodi malipiro ochotsera msonkho amalipidwa bwanji?
Malipiro osinthira amakhomeredwa msonkho ngati malipiro: olemba ntchito amaletsa msonkho wa malipiro pamtengo wapadera wa malipiro amodzi (bijzonder tarief), ndipo msonkho womaliza umatsatira kuchokera ku lipoti lanu la msonkho.
Popeza malipirowo amawonjezeredwa ku ndalama zomwe mumapeza chaka chimenecho, gawo lina lake likhoza kugwera m'gulu lalikulu. Ndondomeko ya avareji ya ndalama (middelingsregeling) siikupezekanso: 2022-2024 inali nthawi yomaliza ya avareji. Kuyika malire pa malo oimikapo (stamrecht) sikunatheke kuyambira 2014. Onani zotsatira zake zonse ndi mlangizi wa misonkho musanasainire.
Kodi muyenera kuwunika chiyani ngati wantchito?
Yang'anani mfundo izi musanavomereze kuchotsedwa ntchito kapena kusaina pangano lothetsera mavuto.
- Kodi tsiku loyamba ntchito yanu ndi lolondola, kuphatikizapo mapangano akale ndi nthawi ya bungwe ndi abwana omwewo?
- Kodi malipiro a pamwezi omwe ali mu kuwerengera akuphatikizapo ndalama zolipirira tchuthi, mabhonasi okhazikika ndi avareji ya zaka zitatu ya malipiro osinthasintha?
- Kodi mwavomerezana mwa kulemba kuti muchotse ndalama zophunzitsira kapena zolipirira ntchito zina?
- Kodi mgwirizano wothetsa mavuto umateteza phindu lanu la WWII?
- Kodi muli mkati mwa nthawi yopempha ngongole ya miyezi itatu, kapena masiku 14 ochotsera mgwirizano wothetsa mavuto?
Kodi muyenera kufufuza chiyani ngati wolemba ntchito?
Zolakwika pakuwerengera kapena njira zingayambitse kulipira ndalama zobwerera ndi kulipidwa moyenera. Onani mfundo izi.
- Ndi njira iti yomwe ikugwira ntchito: Chilolezo cha UWV, kantonrechter kapena mgwirizano wothetsa vutoli?
- Kodi mwawerengera malipiro kuyambira tsiku loyambira lolondola ndi magawo a malipiro?
- Kodi mungathe kuchotsa ndalama zosinthira kapena zopezera ntchito, ndipo kodi muli ndi chilolezo cholembedwa cha wantchitoyo?
- Pambuyo pa milungu 104 ya matenda, kodi mwalembetsa ku UWV kuti mulipire ndalama pa nthawi yake?
- Kodi pali CAO yokhala ndi dongosolo lake lolowa m'malo mwa malipiro osinthira?
Kodi tingakuchitireni chiyani ndi ndalama zosinthira?
Maloya athu okhudza ntchito amathandiza antchito ndi olemba anzawo ntchito; onaninso mwachidule za lamulo la ntchito ku Netherlands.
- Timawerengera malipiro anu osinthira kutengera malipoti anu a ntchito ndi mbiri yanu yantchito.
- We review a settlement agreement, including the WW wording.
- Timakambirana za phukusi la kuleka ntchito lomwe lili pamwamba pa ndalama zomwe zakhazikitsidwa ndi malamulo pomwe mfundo zake zikugwirizana ndi izi.
- Timapereka chiwongola dzanja ku kantonrechter mkati mwa miyezi itatu.
- Timayesa ngati pempho la chipukuta misozi chachilungamo lili loyenera.
Chidule
- Malipiro osinthira ndi gawo limodzi mwa magawo atatu a malipiro a pamwezi pachaka chautumiki, kuyambira tsiku loyamba (Nkhani 7:673 BW).
- Mu 2026, malipiro a antchito ndi EUR 102,000, kapena malipiro a pachaka amodzi ngati ndi apamwamba.
- Palibe malipiro oyenera ngati mwasiya ntchito, mwachotsedwa ntchito chifukwa cha khalidwe loipa kwambiri kapena abwana anu alephera kugwira ntchito.
- Lembani pempho mkati mwa miyezi itatu mgwirizano utatha.
- Malipiro oyenera angaperekedwe pamwamba pa omwe olemba ntchito adachitapo kanthu molakwika.
MAFUNSO OFUNSIDWA KAWIRIKAWIRI
Kodi ndingapeze ndalama zosinthira ntchito ngati ndasiya ntchito?
Kawirikawiri ayi. Malipirowo amafunika pamene abwana athetsa mgwirizano. Ngati musiya ntchito chifukwa cha khalidwe loipa la abwana anu, khoti likhoza kuperekabe malipiro osinthira ndi chipukuta misozi choyenera.
Kodi ndili ndi ufulu wolandira malipiro osinthira pa mgwirizano wa nthawi yokhazikika?
Inde. Ngati abwana sakukonzanso pangano lanu la nthawi yokhazikika, malipiro osinthira ayenera kulipidwa kuyambira tsiku loyamba la ntchito, zomwe zimawerengedwa mofanana ndi pangano lokhazikika.
Kodi chifukwa chochotsera ntchito chimasintha ndalama?
Ayi. Kuwerengera ndi chimodzimodzi pa kuchotsedwa ntchito kulikonse. Khalidwe loipa kwambiri la wantchito ndi lomwe limachotsa ufuluwo. Khalidwe loipa kwambiri la abwana lingapangitse kuti alandire malipiro oyenera.
Kodi ndiyenera kupempha nthawi yayitali bwanji kuti ndilandire ndalama zanga zosinthira?
Muyenera kupereka pempholi kwa kantonrechter mkati mwa miyezi itatu kuchokera tsiku lomwe mgwirizano wantchito unatha (Nkhani 7:686a(4) BW). Pambuyo pake, ufulu umatayika.
Kodi ndingakambirane zambiri kuposa ndalama zomwe zakhazikitsidwa ndi lamulo?
Inde. Mu mgwirizano wogwirizana, magulu nthawi zambiri amavomerezana ndalama zambiri. Malipiro osinthira ovomerezedwa ndi lamulo ndi ocheperako, osati apamwamba kwambiri.