Kuti abweretse mkazi kapena mwamuna kapena mkazi wosakhala wa EU ku Netherlands, wothandizira wa ku Netherlands nthawi zambiri amapempha ku IND (Immigration and Naturalisation Service) kuti alandire chilolezo chokhalamo (machtiging tot voorlopig verblijf, MVV) ndi chilolezo chokhalamo nthawi imodzi, mu ndondomeko yolowera ndi kukhalamo (TEV). Ogwirizana onse awiri ayenera kukhala ndi zaka 21 kapena kuposerapo, wothandizira ayenera kukhala ndi ndalama zodziyimira pawokha komanso zokhazikika pamlingo wocheperako wa malipiro okhazikika, ndipo mnzakeyo nthawi zambiri ayenera kupambana mayeso ophatikizana ndi nzika kunja kaye.
Chosiyana kwambiri ndi njira ya EU: ngati wothandizirayo ndi nzika ya EU yokhala ku Netherlands, kapena nzika ya Dutch yomwe inkakhaladi ndi mnzakeyo kudziko lina la EU, malamulo a EU omasuka oyendera ndi omwe amagwira ntchito m'malo mwake ndipo zofunikira pa ndalama ndi mayeso sizigwira ntchito.
M'ndandanda wazopezekamo
Ndani ali woyenera kukhala ndi chilolezo chokhala mnzawo?
Malinga ndi Nkhani 3.14 ndi 3.15 za Lamulo la Aliens 2000 (Vreemdelingenbesluit 2000, Vb), mnzake ndi wothandizira ayenera kukhala ndi zaka 21 kapena kuposerapo. Wothandizira ayenera kukhala wokwatirana ndi wothandizira, kukhala mu mgwirizano wolembetsedwa, kapena kukhala ndi ubale wokhazikika komanso wapadera ndi wothandizirayo.
Wothandizira ayenera kukhala nzika ya ku Netherlands kapena mlendo wokhala ndi malo okhala mwalamulo komanso osakhalitsa. Chilolezo chokhalamo kwa kanthawi kochepa, monga ntchito yanyengo, sichilola mnzanu kulowa nawo. Awiriwa ayenera kukhala ndi cholinga chokhala limodzi pa adilesi imodzi ndikulembetsa kumeneko ndi boma.
Kodi wothandizira amafunika ndalama zingati?
Ndalama za wothandizira ziyenera kukhala zodziyimira pawokha (Article 3.73 Vb), zokwanira (Article 3.74 Vb) komanso zokhazikika (Article 3.75 Vb). Kukwanira kumatanthauza malipiro osachepera okhazikika mwalamulo; IND imafalitsa ndalama zonse pamwezi, zomwe zimasintha pa 1 Januwale ndi 1 Julayi, kotero onani chiwerengero chapano pa ind.nl musanapereke fomu.
Mwachizolowezi, ndalama zomwe zimapeza zimakhalabe kwa chaka chimodzi pambuyo poti pempho lalandiridwa kapena chisankho chaperekedwa. Ndalama zomwe zimapezedwa kuchokera kuntchito yolipidwa, kudzipangira ntchito kapena maubwino a inshuwaransi ya anthu omwe ndalama zolipirira zinawerengedwa. Thandizo la anthu (bijstand) siliwerengedwa. Ndalama zomwe wothandizira amalandira zokha ndizowerengedwa pa pempho loyamba; wothandizira yemwe sangathe kugwira ntchito mokwanira komanso mokwanira ndi amene angakhululukidwe.
Kodi mungatsimikizire bwanji ubale wanu?
Pa ukwati kapena mgwirizano wolembetsedwa, IND imafuna satifiketi, yovomerezeka kapena yokhala ndi apostille ndikumasuliridwa ngati pakufunika. Paubwenzi wosakwatirana, muyenera kusonyeza kuti ndi wolimba komanso wosiyana ndi zikalata monga mgwirizano wa lendi, mabilu ogawana, zolemba zoyendera ndi makalata kwa nthawi yayitali.
IND ikhoza kuitana onse awiri kuti akafunse mafunso ngati akukayikira za ubalewo. Mayankho osasinthasintha okhudza nkhani za tsiku ndi tsiku ndi chifukwa chofala chokana, choncho onetsetsani kuti zomwe mwanena ndi zikalata zanu zikufotokoza nkhani yomweyo.
Kodi mnzanuyo ayenera kupambana mayeso a mgwirizano wa nzika kunja?
Kawirikawiri inde. Malinga ndi Article 3.71a Vb, mnzanuyo ayenera kuti wapambana mayeso oyambira ophatikizana ndi nzika kunja (basisexamen inburgering buitenland) mkati mwa chaka chimodzi chisanafike fomu yopempha MVV. Mayesowa amayesa Dutch pamlingo wa A1 komanso chidziwitso cha anthu aku Dutch, ndipo amatengedwa ku ofesi ya kazembe wa Dutch kapena konsolo.
Nzika za mayiko ochepa sizifunikira MVV ndipo sizilemba mayeso; IND yawalemba. Nkhani 3.71a(2) Vb imachotsanso, pakati pa ena, achibale a omwe ali ndi chilolezo chothawirako kapena chilolezo chokhala nthawi yayitali cha EU chokhala ndi chilolezo choyenera, komanso anzawo omwe kupasa mayeso sikungatheke kapena kovuta kwambiri chifukwa cha zochitika zapadera payekha. Konzani mayeso msanga, chifukwa kubwerezanso mayeso kungachedwetse fomu yonse yofunsira.
Kodi njira yogwiritsira ntchito imagwira ntchito bwanji?
Mu ndondomeko ya TEV, wothandizira amalemba fomu imodzi yophatikizana ndi IND, nthawi zambiri pa intaneti ndi DigiD, ndikulipira ndalama za IND. Mnzakeyo amatola chikwangwani cha MVV ku ofesi ya kazembe atavomerezedwa ndikupita ku Netherlands.
Malinga ndi Nkhani 25 ya Aliens Act 2000 (Vreemdelingenwet 2000, Vw) IND iyenera kusankha mkati mwa masiku 90. Ngati zikalata zikusowa, IND imatumiza pempho loti akonze zomwe zasiyidwa (herstel verzuim) ndi nthawi yochepa yomaliza; yankhani pakapita nthawi, chifukwa apo ayi pempholo lingakanidwe kapena kusaganiziridwa.
Ngati IND sisankha pa nthawi yake, tumizani chidziwitso cholembedwa chokhudza kusachita bwino (ingebrekestelling). Ngati palibe chigamulo chomwe chaperekedwa milungu iwiri pambuyo pake, mutha kupempha khothi kuti lisasankhe. Kuyambira pa 15 Epulo 2025 IND salinso ndi ngongole yoyang'anira (dwangsom) chifukwa cha zisankho zochedwa; khothi likhozabe kulamula IND kuti isankhe mkati mwa nthawi yoikika, ndi chilango.
Nanga bwanji ngati mnzanuyo akukhala kale ku Netherlands?
Mnzanu amene ali kale ndi malo okhala mwalamulo ku Netherlands, mwachitsanzo pa chilolezo chogwira ntchito kapena kuphunzira, nthawi zina angapemphe chilolezo cha mnzanuyo kuchokera mkati mwa dzikolo popanda MVV (Nkhani 3.71(2) Vb imalemba zochotsera). Mnzanu amene ali ku Netherlands popanda malo okhala mwalamulo sangagwiritse ntchito njira iyi monga lamulo.
Kodi njira ya EU imagwira ntchito liti?
Ngati wothandizirayo ndi nzika ya dziko lina la EU lomwe likukhala ku Netherlands, pempholi likugwera pansi pa lamulo la EU losuntha mwaulere (Directive 2004/38/EC). Wothandizira wa ku Netherlands angagwiritse ntchito njira yomweyo atakhala limodzi ndi mnzakeyo m'dziko lina la EU kapena EEA kapena Switzerland.
Pansi pa njira ya EU, zofunikira pa ndalama za dziko ndi mayeso ophatikiza nzika kunja sizigwira ntchito. IND imafufuza mosamala ngati kukhala kudziko lina kunali kolondola komanso kwa nthawi yayitali, ndipo sikunakhazikitsidwe kokha kuti mupewe malamulo aku Dutch. Pezani upangiri musanasamukire kunja chifukwa cha izi.
Kodi chimachitika n'chiyani akafika?
Mnzanu ayenera kulembetsa mu Personal Records Database (BRP) ya boma pasanathe tsiku lachisanu kuchokera pamene munafika (Nkhani 2.38 ya Personal Records Database Act). Pambuyo pake, mnzanuyo adzatenga chilolezo chokhala ku desiki ya IND, komwe amatengedwa biometrics.
Chilolezo cha mnzanu chimalola mnzanu kugwira ntchito popanda chilolezo chosiyana chogwira ntchito; khadilo limati “arbeid vrij toegestaan”. Mnzanuyo ayeneranso kutenga inshuwaransi yazaumoyo yaku Dutch (basisverzekering) ndipo, kutengera dziko lake, achite mayeso a chifuwa chachikulu. Nenani za kusintha monga kusamuka kapena kutha kwa ubale ndi IND.
Nanga bwanji ngati chibwenzicho chitatha?
Chilolezo cha mnzanu chimadalira ubale, kotero IND ikhoza kuchichotsa ngati ubalewo watha kapena awiriwa sakukhalanso limodzi. Kupitiliza kukhala m'nyumba mwanjira ina n'kotheka pazochitika zina, mwachitsanzo pambuyo pa nthawi yayitali yokhala m'nyumba mwalamulo kapena komwe kwachitika nkhanza zapakhomo. Pezani upangiri musanadziwitse IND, chifukwa nthawiyo ingakhudze zosankhazo.
Kodi mungachite chiyani ngati IND ikana pempholo?
Mukhoza kupereka chitsutso (bezwaar) ku IND mkati mwa milungu inayi kuchokera pamene chisankhocho chaperekedwa. Nkhani 69 Vw imaika nthawiyi pa milungu inayi m'malo mwa milungu isanu ndi umodzi yokhazikika motsatira General Administrative Law Act.
Ngati chitsutsocho chakanidwa, mutha kukadandaula (beroep) ku khothi lachigawo mkati mwa milungu inayi, kenako ku Administrative Jurisdiction Division of the Council of State (Raad van State). Pamene kukanako kunali kokha chifukwa cha chikalata chosowa, nthawi zina pempho latsopano lonse lingakhale lachangu kuposa chitsutso.
Kodi muyenera kutsimikizira chiyani ngati wothandizira?
- Kodi muli ndi zaka 21 kapena kuposerapo, ndipo kodi kukhala kwanu si kwa kanthawi kochepa (Article 3.15 Vb)?
- Kodi ndalama zonse zomwe mumapeza zikukwaniritsa ndalama zomwe muli nazo panopa za IND, ndipo kodi zidzapezeka kwa chaka chimodzi chowonjezera?
- Kodi ndalama zomwe mumapeza kuchokera kuntchito kapena maubwino omwe ali ndi inshuwaransi, osati kuchokera ku chithandizo cha anthu?
- Kodi muli ndi chikalata chaposachedwa cha olemba ntchito ndi mapepala olipira antchito?
- Kodi mungalembetse ndi mnzanu pa adilesi yomweyo?
Kodi muyenera kuwunika chiyani ngati mnzanu wakunja?
- Kodi mukufuna mayeso a MVV ndi mayeso a mgwirizano wa nzika, kapena simukuyenera kulembetsa chifukwa cha dziko lanu?
- Kodi munapambana mayesowo mkati mwa chaka chimodzi musanalembe fomu yofunsira (Article 3.71a Vb)?
- Kodi satifiketi yanu ya ukwati kapena mgwirizano ndi satifiketi yanu yobadwa zavomerezedwa kapena zasinthidwa ngati pakufunika?
- Paubwenzi wosakwatirana: kodi mungalembe kuti ndi wokhazikika komanso wapadera?
- Kodi pasipoti yanu imakhalabe yogwira ntchito kwa nthawi yayitali kuti igwiritsidwe ntchito ndi chizindikiro cha MVV?
Kodi tingakuchitireni chiyani ndi visa yogwirizana nanu?
Maloya athu olowa m'dziko amathandiza othandizira ndi ogwirizana nawo pa gawo lililonse; onaninso kalozera wathu wogwirizanitsa mabanja ku Netherlands.
- Timayang'ana ngati mukukwaniritsa zaka, ndalama zomwe mumapeza komanso zomwe mukufuna paubwenzi musanapereke fomu.
- Timayesa ngati njira ya EU ikupezeka kwa inu.
- Timawunikanso zikalata ndi umboni wa ubale wa pulogalamu ya TEV.
- Timayankha zopempha za IND ndikutumiza chidziwitso cha kusagwira ntchito ngati IND sisankha pa nthawi yake.
- Timalemba chotsutsacho ndikuchipereka ku IND mkati mwa nthawi yomaliza ya milungu inayi.
Chidule
- Mnzake wosakhala wa EU nthawi zambiri amafunikira MVV ndi chilolezo chokhalamo, zomwe zimaperekedwa pamodzi ndi wothandizira mu ndondomeko ya TEV.
- Onse awiri ayenera kukhala ndi zaka 21 kapena kuposerapo, ndipo wothandizirayo amafunika ndalama zodziyimira pawokha, zokwanira komanso zokhazikika (Nkhani 3.73-3.75 Vb).
- Anthu ambiri ogwirizana ayenera kupasa mayeso olowa m'malo mwa nzika zakunja mkati mwa chaka chimodzi fomu ya MVV isanaperekedwe.
- Bungwe la IND limasankha mkati mwa masiku 90; chitsutso chiyenera kuperekedwa mkati mwa milungu inayi (Article 69 Vw).
- Pansi pa njira ya EU, zofunikira pa ndalama ndi mayeso sizikugwira ntchito.
MAFUNSO OFUNSIDWA KAWIRIKAWIRI
Ndani ali woyenera visa yogwirizana nayo ku Netherlands?
Mkazi kapena mwamuna wosakhala wa ku EU, mnzanu wolembetsedwa kapena mnzanu wosakwatiwa amene ali paubwenzi wolimba komanso wapadera ndi wothandizira ku Netherlands. Onse awiri ayenera kukhala ndi zaka 21 kapena kuposerapo (Nkhani 3.14 ndi 3.15 Vb), ndipo wothandizirayo ayenera kukwaniritsa zofunikira pa ndalama.
Kodi IND imatenga nthawi yayitali bwanji kuti isankhe?
IND iyenera kusankha mkati mwa masiku 90 (Article 25 Vw). Ngati sichoncho, tumizani chidziwitso cha kusachita bwino; patatha milungu iwiri mutha kupempha khothi kuti lisamachite apilo chifukwa cha kulephera kusankha.
Kodi mnzanga angagwire ntchito ku Netherlands?
Inde. Chilolezo chokhala ndi mnzanu chimalola kugwira ntchito popanda chilolezo chosiyana chogwira ntchito; khadilo limati arbeid vrij toegestaan.