Lamulo la Milandu ku Netherlands: Tanthauzo, Zinthu, Mitundu ndi Milandu Yofunika Kwambiri

Yasinthidwa komaliza: 9 Ogasiti 2026.

Lamulo la milandu yokhudza milandu limayang'anira zomwe zimachitika munthu wina akachita zinthu molakwika zomwe zingavulaze mnzake kunja kwa mgwirizano uliwonse pakati pawo. Ku Netherlands, gawo ili la malamulo a anthu limadziwika kuti onrechtmatige daad ("chochita chosaloledwa") ndipo lalembedwa mu Article 6:162 ya Dutch Civil Code (Burgerlijk Wetboek, BW). Ndi imodzi mwa njira zofunika kwambiri zolipirira milandu yachinsinsi ku Dutch: nthawi iliyonse munthu akawonongeka chifukwa wina wachita zinthu mosaloledwa, lamulo la milandu limatsimikizira ngati, komanso mpaka pati, kuwonongekako kuyenera kukonzedwa.

Bukuli likufotokoza tanthauzo la onrechtmatige daad, momwe limasiyanirana ndi upandu komanso kuswa pangano, zinthu zomwe ziyenera kukwaniritsidwa, mitundu yayikulu ya milandu yokhudza milandu, njira zothetsera mavuto zomwe zilipo, komanso momwe mlandu umapitira patsogolo. Lalembedwa kwa ofunsira, mabizinesi, ophunzira ndi mayiko ena omwe amafunikira chidziwitso cholondola koma chosavuta kugwiritsa ntchito cha lamulo la milandu motsatira Dutch Civil Code.

Kodi onrechtmatige daad (tort) ndi chiyani pansi pa malamulo achi Dutch?

Daad ya onrechtmatige ndi cholakwa kapena kulephera komwe kumabweretsa mavuto kwa munthu wina ndipo wolakwayo akhoza kuimbidwa mlandu wolipira malipiro. Maziko ake ndi Article 6:162 BW, yomwe imakakamiza munthu amene wachita chinthu chosaloledwa kwa wina chomwe chingatchulidwe kuti ndi iye kukonza kuwonongeka komwe kwachitika.

Nkhani 6:162 imavomereza mitundu itatu ya zochita zosaloledwa:

• Kuphwanya ufulu — mwachitsanzo, kuwonongeka kwa katundu, kukhulupirika kwa thupi, kapena mbiri.
• Chochita kapena cholephera kuphwanya udindo walamulo — khalidwe loswa lamulo lolembedwa.
• Chochita kapena cholephera chotsutsana ndi miyezo yosalembedwa ya makhalidwe abwino a anthu — khalidwe losafanana ndi zomwe anthu ambiri amaona kuti ndizovomerezeka m'dera lawo, ngakhale kuti palibe lamulo lolembedwa lomwe laswedwa.

Gulu lachitatu ili ndi lomwe limapangitsa kuti lamulo la milandu ya ku Netherlands likhale losinthasintha. Limalola makhothi kuti aone kuti khalidweli ndi losaloledwa chifukwa ndi losavomerezeka pagulu ndipo limabweretsa zoopsa zosafunikira kwa ena, osati pokhapokha ngati lamulo linalake laphwanyidwa.

Kuzunza, upandu ndi mgwirizano: kusiyana kwake ndi kotani?

Tort imasokonezedwa mosavuta ndi magawo awiri oyandikana, koma kusiyana kwake ndikofunikira:

• Kuzunza motsutsana ndi upandu. Malamulo okhudza milandu yokhudza milandu yotsutsana ndi dongosolo la anthu, yomwe Boma limaimbidwa mlandu, ndi zilango monga chindapusa kapena kumangidwa. Malamulo okhudza milandu ndi lamulo lachinsinsi: munthu wovulalayo amatsatiridwa kuti alandire malipiro. Chochitika chomwecho (mwachitsanzo, kuukira mwankhanza) chingayambitse mlandu wa milandu komanso mlandu wosiyana wa milandu ya anthu.
• Mlandu motsutsana ndi mgwirizano. Udindo wa pangano umachokera ku kuswa mgwirizano womwe magulu awiriwa adapanga okha. Udindo wa pangano umachokera ku mgwirizano uliwonse, kuchokera ku udindo womwe umayenera kuperekedwa kwa ena nthawi zambiri. Nthawi zina, awiriwa amagwirizana ndi wopempha angakhale ndi maziko a pangano komanso pangano la pangano.

Zinthu zomwe zili ndi udindo malinga ndi Nkhani 6:162 BW

Kuti mlandu wokhudza mlandu upambane, zinthu zotsatirazi ziyenera kukwaniritsidwa. Mabungwe ambiri olankhula Chingerezi amafupikitsa mlanduwo ngati "udindo wosamalira, kuswa malamulo, kuyambitsa ndi kuwonongeka"; kuti kuyika maziko ndi mlatho wothandiza, koma zofunikira zolondola za malamulo aku Dutch ndi izi:

• Mchitidwe wosaloledwa (onrechtmatige daad). Khalidweli liyenera kukhala m'gulu la mitundu itatu yomwe ili pamwambapa: kuphwanya ufulu, kuphwanya udindo walamulo, kapena kuphwanya miyezo yosalembedwa ya makhalidwe abwino a anthu.
• Kupezeka / kusasinthika (toerekenbaarheid). Chochitikacho chiyenera kuperekedwa kwa wolakwayo — kaya chifukwa cha kulakwa (kulakwa) kapena chifukwa cha chifukwa chomwe akuyankhidwira ndi lamulo kapena malinga ndi maganizo a anthu onse. Chifukwa chake, mlandu nthawi zonse sumadalira mlandu wa munthu payekha.
• Kuwonongeka (schade). Payenera kukhala kutayika kwenikweni, kaya zinthu (zachuma kapena kuwonongeka kwa katundu) kapena zinthu zina (ululu ndi kuvutika).
• Ulalo woyambitsa (causal verband). Payenera kukhala mgwirizano pakati pa chochitacho ndi kuwonongeka. Lamulo la ku Dutch limagwiritsa ntchito mayeso a magawo awiri: mayeso a condicio sine qua non (“koma chifukwa cha”), otsatiridwa ndi kufotokozedwa koyenera kwa kuwonongeka kwa chochitikacho.
• Chofunikira cha ubale (relativiteitvereiste, Nkhani 6:163 BW). Palibe udindo wokonza zowonongeka zomwe zimachitika ngati lamulo lophwanyidwa silikuteteza ku kuwonongeka komwe munthu wovulalayo adakumana nako. Mwa kuyankhula kwina, lamulo lomwe linaphwanyidwa liyenera kuti linapangidwa kuti liteteze chidwi cha wopemphayo.

Ngati chilichonse mwa zinthuzi chikusowa, zomwe akunenazo sizikugwira ntchito. Chofunika kwambiri cha ubale wa zinthu nthawi zambiri chimakhala chofunikira kwambiri ndipo n'chosavuta kunyalanyaza.

Mitundu ya milandu yoopsa

Lamulo la milandu ya ku Netherlands limasiyanitsa magulu angapo, omwe amasiyana kwambiri pankhani yoti ngati cholakwika chiyenera kutsimikiziridwa.

• Kuchita zinthu molakwika mwadala. Wolakwayo anavulaza mwadala — mwachitsanzo, kuwononga katundu kapena mbiri mwadala.
• Kusasamala. Wolakwayo sanachite zinthu mosamala monga momwe akanayembekezera, zomwe zinapangitsa kuti munthuyo avulale kwambiri.
• Liwongo lokhwima kapena labwino (risicoaansprakelijkheid). Muzochitika zomwe zafotokozedwa, lamulo limapereka udindo mosasamala kanthu za vuto la munthu, chifukwa munthu ali ndi udindo pa munthu winawake, chinthu kapena ntchito inayake. Zitsanzo zikuphatikizapo udindo wa ana, wa antchito omwe akugwira ntchito zawo, wa ziweto, ndi katundu kapena malo omwe ali ndi vuto (monga nyumba, zinthu zosunthika kapena misewu yosatetezeka). Mafomu awa alembedwa m'magawo osiyana a Buku 6 BW ndipo amasamutsa chiopsezo kwa munthu amene ali pamalo abwino kwambiri kuti apewe kapena kuteteza kuvulala.

Milandu yofala kwambiri

Ngakhale kuti malamulo ndi ambiri, mfundo zina zimachitikanso:

• Kuvulala kwa anthu ndi ngozi za pamsewu. Madandaulo okhudza kuvulala kwa thupi pambuyo pa ngozi za pamsewu, ngozi za kuntchito kapena zochitika zoopsa. Izi nthawi zambiri zimasokoneza muyezo wa chisamaliro ndipo nthawi zambiri zimakhala ndi malamulo okhwima okhudza udindo (monga chitetezo chokwanira cha ogwiritsa ntchito msewu omwe ali pachiwopsezo).
• Kunyoza mbiri ndi chinsinsi. Mabuku osaloledwa, mawu onyoza, kapena kuphwanya ufulu wachinsinsi zomwe zimawononga mbiri kapena kuphwanya ufulu wa munthu. Makhothi amayesa ufulu wolankhula motsutsana ndi kuteteza mbiri ndi moyo wachinsinsi.
• Udindo wa akatswiri ndi azachipatala. Zolango motsutsana ndi akatswiri — madokotala, maloya, akauntanti, odziwitsa — omwe akulephera kukwaniritsa muyezo wa katswiri wodziwa bwino ntchito.
• Zovuta pazogulitsa. Kuwonongeka komwe kumachitika chifukwa cha zinthu zolakwika, komwe wopanga akhoza kukhala ndi mlandu wa kuwonongeka komwe kumachitika chifukwa cha vuto la zinthu zake.
• Zovuta. Kusokoneza kosayenera kugwiritsa ntchito ndi kusangalala ndi malo oyandikana nawo, monga phokoso, fungo, madzi kapena zoopsa zomwe zingachitike chifukwa cha nyumbayo.

Machiritso ndi kuwonongeka

Cholinga chachikulu cha lamulo la milandu ya ku Netherlands ndi kubwezera — kuyika munthu wovulalayo, momwe angathere, pamalo omwe akanakhalapo ngati cholakwacho sichinachitike. Njira zazikulu zothetsera vutoli ndi izi:

• Zowonongeka (zofunikira) zobwezera. Kulipira ndalama chifukwa cha kutayika kwa zinthu, monga ndalama zachipatala, ndalama zomwe zatayika, kuwonongeka kwa katundu ndi zina zomwe zingathe kuwerengedwa.
• Zowonongeka zopanda zinthu (zosaoneka) - smartengeld. Malipiro a ululu ndi kuvutika, kupunduka, kapena kuvulala kwina kosakhala kwa ndalama, komwe kumaperekedwa m'milandu yomwe lamulo limalola.
• Malamulo ndi kukonza. Khothi likhoza kulamula chipani kuti chisiye kapena chisiye kuchita zinthu zosaloledwa, kapena kukonza nkhani yosaloledwa.

Chofunika kwambiri, ndalama zomwe munthu walandira kuchokera ku chilango sizili mbali ya lamulo la ku Netherlands. Kulipira cholinga chake ndi kulipira zomwe munthu wataya, osati kulanga wolakwayo; chilango ndi nkhani ya makhothi a milandu.

Momwe mlandu wokhudza mlandu umachitikira ku Netherlands

Umboni. Wopempha mlandu nthawi zambiri amakhala ndi udindo wotsimikizira zinthu zomwe zili mu mlanduwo — kuchita zinthu zosaloledwa, kuwonongeka, ndi chifukwa chake. Choncho, zikalata zosamala (zithunzi, malipoti azachipatala, makalata, umboni wa akatswiri ndi mawu a mboni) ndizofunikira kuyambira pachiyambi.

Nthawi zoletsa (Nkhani 3:310 BW). Nthawi yowerengera nthawi ndi yofunika kwambiri. Kawirikawiri, pempho la kuwonongeka limatha zaka zisanu kuchokera tsiku limene wovulalayo adadziwa za kuwonongeka ndi kudziwika kwa munthu wolakwayo. Mulimonsemo, pempho limatha zaka makumi awiri kuchokera pamene chochitika chovulazacho chachitika - nthawi yayitali yomwe imagwira ntchito ngakhale pamene wovulalayo sanadziwe za kuwonongekako. Kuphonya nthawi yomalizayi kungathe kuthetsa pempho lovomerezeka.

Njira ya kukhoti. Mikangano yambiri imathetsedwa mlandu usanayambe kuweruzidwa kudzera mu zokambirana kapena kalata yovomerezeka yopempha. Ngati sichoncho, mlanduwo umabweretsedwa kukhoti la anthu wamba; khoti loyenerera ndi njira zake zimatengera mtundu ndi kufunika kwa mlanduwo.

Inshuwalansi. Inshuwalansi ya milandu imagwira ntchito yofunika kwambiri m'machitidwe a milandu ku Netherlands. Madandaulo ambiri - makamaka okhudza kuvulala kwa munthu, ngozi za pamsewu ndi zolakwika zantchito - amasamaliridwa koyamba ndi kampani ya inshuwaransi ya milandu ya wolakwayo, yomwe ingalipire ndalama m'malo mwa kampani ya inshuwaransi.

Kuthetsa mikangano ndi kuweruza milandu. Kuthetsa milandu si njira yokhayo. Kuthetsa mikangano kungathe kuthetsa mikangano mwachangu ndikusunga ubale, pomwe kuweruza milandu kumapereka njira ina yachinsinsi komanso yomangika m'malo mwa makhothi wamba, omwe nthawi zambiri amagwiritsidwa ntchito pankhani zamalonda.

Zodzitetezera. Wotsutsidwayo angatsutse chilichonse mwa zinthu zofunika - mwachitsanzo, ponena kuti khalidwelo silinali losaloledwa, kuti silingatchulidwe kuti ndi lochokera kwa iwo, kuti lamulo la ubale silinakwaniritsidwe, kapena kuti palibe chifukwa cholumikizirana. Zodzitetezera zofala zimaphatikizaponso kutha kwa nthawi yochepetsera, cholakwika choyambitsidwa ndi munthu wovulalayo - chomwe chingachepetse malipiro omwe amalipidwa - ndi chilolezo kapena kulungamitsa.

Milandu yotsogola ya ku Netherlands mu milandu yokhudza milandu

Lamulo la milandu ya ku Netherlands lapangidwa ndi zisankho zingapo zofunika kwambiri:

• Kelderluik (malo osungiramo zinthu zakale). Magwero a zinthu zodziwika bwino za Kelderluik, zomwe zimagwiritsidwa ntchito poyesa ngati kupanga zinthu zoopsa n'kosaloledwa - kuphatikizapo kuthekera kuti wina alephere kusamala, kuopsa kwa ngozi zomwe zingachitike, komanso momwe njira zodzitetezera zikanakhala zovuta.
• DES-dochters (ana aakazi a DES). Chisankho chofunikira kwambiri pa njira ina komanso chifukwa cha gawo la msika, chofotokoza momwe ngongole zingagawidwire pamene kuwonongeka kwachitika chifukwa cha chinthu koma wopanga weniweni sangadziwike.
• Mpando wopachikika. Chisankho chokhudza udindo wofunikira, makamaka pankhani ya udindo pakati pa eni nyumba chifukwa cha kuwonongeka komwe kwachitika chifukwa cha kapangidwe kake kolakwika.
• GeenStijl/Sanoma. Mlandu wamphamvu wokhudza kulumikizana ndi kufalitsa nkhani mopanda lamulo, wokhudzana ndi zomwe zili pa intaneti, ufulu wa olemba nkhani komanso malire a mawu ovomerezeka.

Milandu iyi ikadali mfundo zofotokozera momwe lamulo lalikulu la Article 6:162 BW limagwiritsidwira ntchito pazochitika zenizeni.

MAFUNSO OFUNSIDWA KAWIRIKAWIRI

Kodi onrechtmatige daad mu Chingerezi ndi chiyani?

Limamasuliridwa kuti "chochita chosaloledwa" kapena "chozunza" - maziko a lamulo la boma la ku Netherlands loti munthu akhale ndi mlandu wobwezera kuwonongeka komwe kwachitika chifukwa cha khalidwe lolakwika, motsatira Article 6:162 BW.

Kodi ndiyenera kutsimikizira chiyani kuti ndipambane mlandu wokhudza milandu ku Netherlands?

Kawirikawiri: kuchita zinthu zosaloledwa, chifukwa cha wolakwayo, kuwonongeka, kulumikizana pakati pa kuchitako ndi kuwonongekako, ndi kuti lamulo lophwanyidwalo linapangidwa kuti liteteze ku mtundu wa kuwonongeka komwe mudakumana nako (chofunikira cha ubale, Nkhani 6:163 BW).

Kodi ndiyenera kupereka chiwongola dzanja nthawi yayitali bwanji?

Kawirikawiri zaka zisanu kuchokera pamene munazindikira kuwonongeka ndi munthu amene ali ndi mlandu, ndipo pasanathe zaka makumi awiri kuchokera pamene kuwonongekako kunachitika (Nkhani 3:310 BW).

Kodi ndingathe kupempha kuti ndilandire chithandizo cha ululu ndi kuvutika?

Inde. Ndalama zowononga zinthu zomwe sizili zofunika, zomwe zimadziwika kuti smartengeld, zitha kuperekedwa pamilandu yomwe lamulo limalola, pamodzi ndi chipukuta misozi cha zinthu zomwe zatayika.

Kodi pali ndalama zolipirira chilango?

Ayi. Lamulo la ku Dutch likufuna kukonza zomwe zatayika; ndalama zomwe zawonongeka chifukwa cha chilango sizili mbali ya dongosololi.

Pezani thandizo la akatswiri pa nkhani yanu yokhudza udindo

Zonena za milandu yokhudza milandu zimagwiritsa ntchito kusanthula kolondola kwa malamulo — kukhazikitsa mfundo iliyonse, kuwerengera kuwonongeka, kukwaniritsa nthawi yochepetsera komanso kukambirana ndi makampani a inshuwalansi. Maloya ku Law & More Langizani omwe akufunafuna ndi mabizinesi pa nkhani ya milandu ya anthu malinga ndi malamulo aku Dutch, kuyambira kuvulala kwa anthu ndi kusasamala pantchito mpaka kuvulala kwa malonda ndi mbiri. Lumikizanani ndi maloya athu kuti mukambirane za vuto lanu ndi njira yabwino kwambiri yobwezeretsera chipukuta misozi chomwe mukufunikira.